De coronacrisis en de digitale manier van vergaderen is de politiek de afgelopen maand in de ogen van veel burgers stil komen te liggen. Maar schijn bedriegt. Wethouder Alberta Schuurs heeft een aantal beleidsterreinen in haar portefeuille die geraakt worden door de coronacrisis. In dit artikel praat zij over haar aandachtsgebieden en over een aantal bedrijfsbezoeken dat zij bracht om door betrokkenen geïnformeerd te worden.

Welke effecten ervaart u als gevolg van de crisis?

“Het is een hele gekke tijd, gelukkig ben ik nog gezond en mijn familie ook, maar mijn schoonouders heb ik al twee maanden niet gezien en mijn moeder nu weer één keertje op anderhalve meter afstand. En
dan hebben wij het nog goed, vergeleken met al die mensen die echt met ziekte of zelfs overlijden in hun nabije omgeving te maken hebben gehad.Mijn werk is erg veranderd. Het was even wennen om vanuit
huis te besturen, in plaats vanuit het gemeentehuis. Op basis van richtlijnen van het Rijk hebben we vooral in het begin veel moeten organiseren en regelen. En het voor mij erg belangrijk om te weten hoe het gaat met al die ondernemingen en organisaties die nu getroffen zijn. Door middel van werkbezoeken en gesprekken heb ik een goed beeld van de impact die de crisis heeft. Veel van de onderwerpen waar ik beleidsmatig verantwoordelijk voor ben worden hierdoor geraakt. Vanuit de GGD en de Veiligheidsregio Utrecht krijg ik dagelijkse updates over de landelijke en regionale ontwikkelingen op gebied van corona.”

Deze crisis raakt de economie hard. Wat zijn de verwachtingen voor uw portefeuille armoede en schuldhulpverlening?

“De Voedselbank heeft hun werkwijze heel snel omgegooid om te kunnen blijven voorzien in de behoefte. De gemeente heeft een extra donatie gedaan toen de Voedselbank in het begin van de crisis weinig producten binnenkreeg nadat de winkels leeggehamsterd waren. Wat mooi is om te zien is dat ook uit de samenleving veel giften zijn ontvangen, de wil om elkaar te helpen is er volop. Op dit moment wordt er nog geen toename gezien van de aanvragen bij de Voedselbank of aanvragen bij schuldhulpverlening. Deskundigen verwachten die toename echter wel, nog meer dan voorheen zullen we aandacht gaan besteden aan vroeg-signalering van schulden. Met GroenWest sprak ik over hun aanpak bij huurachterstanden, gelukkig zien zij nu nog geen extra toename. De lijntjes hierover in het kader van vroeg-signalering met de gemeente waren al kort en dat blijft zo. Het is goed om te zien dat ze moeite doen om eenzame huurders te spreken of een kaartje te sturen om in verbinding en contact te blijven. In januari is in de gemeenteraad het beleidsplan armoede en schulden vastgesteld, deze was voorbereid met de inbreng van veel maatschappelijke partners. Het is nu noodzakelijk dit beleidsplan inhoudelijk te toetsen aan de ontstane en te verwachte effecten van de crisis.”

Veel bedrijven moeten mensen korter laten werken, of sturen mensen naar huis. De horeca is dicht, kapsalons gesloten. Welke ontwikkelingen ziet u op het gebied van de werkgelegenheid?

“Het is een enorme klap! Voor zoveel ondernemers is de omzet in één keer naar nul gedaald, een aantal getroffen branches zijn: de horeca, recreatieondernemers, kappers, schoonheidsspecialisten en zzp-ers met diverse achtergronden. Ongelofelijk, dit is geen gewoon ondernemersrisico meer. Gelukkig heeft het Rijk diverse maatregelen genomen om de getroffen ondernemers te ondersteunen. De regeling voor zzp-ers (Tozo) valt onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Van de reguliere regeling voor zelfstandigen maakten de afgelopen jaren nauwelijks 10 mensen gebruik maar nu zijn er al meer dan 800 aanvragen. We hopen heel erg dat deze regeling ondernemers op de been houdt. In de werkbezoeken die ik heb afgelegd zag ik veel ondernemerszin, kijken naar wat er wel kan en hoe ze weer verder kunnen binnen de gewijzigde omstandigheden. Ook de inspanningen die geleverd worden om de werkgelegenheid te behouden zijn geweldig om te zien. Binnen de gemeente hebben we een plan gemaakt hoe we zo snel mogelijk kunnen inspelen op de veranderende arbeidsmarkt, op korte termijn staat hierover een overleg met voorzitters van de ondernemersverenigingen gepland. Gemeente en ondernemers zullen dit samen moeten doen. Daarnaast ben ik met de wethouders uit de regio in overleg om door middel van een regionaal werkcentrum langdurig banenverlies tegen te gaan.”

Ook de groep ouderen en mensen met een geestelijke beperking heeft het moeilijk, wat heeft u daarover ervaren?

“Ik ben bij een aantal organisaties op werkbezoek geweest: Careyn, Amerpoort, Zideris, Merenhof, de Nostalgie en de Buurderij. Hier vinden de mooiste en ook meest verdrietige situaties plaats. Hier wonen ouderen, mensen met dementie, mensen met een geestelijke of lichamelijke beperking, of krijgen ze begeleiding door bijvoorbeeld dagbesteding. Het personeel maakt er echt het beste van maar er is ook veel gemis van familie, vrienden, dagelijkse bezigheden en routines. Ze zijn allemaal bezig Corona buiten de deur te houden en daar slagen ze tot nu toe in. Dit vraagt heel veel van de mensen die er wonen en van de medewerkers. De mensen die voor deze organisaties werken verdienen onze grote waardering. De helden van de zorg, we zijn ontzettend trots op ze! De groep mensen die zelfstandig woont kampt veel met eenzaamheid. Bezoek van familie en vrienden, begeleiding, dagbesteding en bezigheden zijn allemaal een stuk minder geworden. Voor de toekomst is het belangrijk dat er een brede maatschappelijke en fundamentele discussie gevoerd gaat worden over de woonvormen van ouderen waarbij eenzaamheid, zelfredzaamheid, gezondheid en welzijn thema’s zijn die hier aan de orde moeten komen. Vanuit een evaluatie van deze crisis kan deze brede discussie gestart worden, ik wil daar graag een bijdrage aan leveren.”

Hoe staat het met de cultuur in de gemeente nu we niet meer naar het theater kunnen?

“Mijn man en ik hadden kaarten voor een voorstelling in het Piet Mondriaantheater en ook het straattheaterfestival en Chazz stonden al in mijn agenda. Gaan helaas allemaal niet door. Een enorme strop voor de organisatoren, voor de artiesten en de mensen die zich er op hadden verheugd om erbij te zijn. Met de voorzitter van Ab-Art die de voorstellingen in het Piet Mondriaantheater organiseert, is de afgelopen tijd regelmatig contact geweest. Om zijn liquiditeit te waarborgen heeft de gemeente het tweede deel van de subsidie vervroegd overgemaakt. Binnenkort hebben we een gesprek over de toekomst van het theater, als dat ingericht moet worden met de anderhalvemeternorm dan kan wellicht maar een kwart van het gebruikelijke aantal bezoekers naar een voorstelling. Dat heeft vergaande financiële gevolgen. Ook met andere culturele instellingen ga ik graag in gesprek over hun toekomstperspectief.”

Wat betekent deze crisis voor de gemeentelijke financiën?

“We zaten al in een periode met financiële uitdagingen, de coronacrisis maakt het nog moeilijker. Er is heel veel onzekerheid over wat de gevolgen in de komende tijden zullen zijn. In de landelijke pers zijn al veel berichten verschenen over de lastige financiële posities van gemeenten. Voor de komende tijd is het heel belangrijk de risico’s en ontwikkelingen goed te monitoren en te anticiperen op negatieve effecten. Hierbij is het heel belangrijk de langere termijnwerking mee te nemen. Weloverwogen zullen we in overleg met de gemeenteraad en in afstemming met relevante partijen in De Ronde Venen verantwoorde keuzes moeten maken.”

Dus veel te doen?

“Ja inderdaad, dat is er zeker. Met onze diverse partners in de gemeente ga ik plannen uitwerken en
uitvoeren. Ook is het belangrijk dat het college weer snel met de gemeenteraad in gesprek komt over alles wat er moet gebeuren. Voor het eerst sinds het uitbreken van corona komen de raadscommissies weer samen in de raadzaal. Daarmee zetten de partijen de eerste stappen richting het normale politieke bedrijf.”